ORIGINAL RESEARCH
Łódź under Construction: Graduates of the Faculty of Architecture of the Warsaw University of Technology among the Łódź Architectural Community of the Two Interwar Decades
 
More details
Hide details
1
Szkoła Doktorska Politechniki Warszawskiej
 
 
Submission date: 2025-06-09
 
 
Acceptance date: 2025-08-01
 
 
Publication date: 2025-12-12
 
 
Studia 2025;8:92-147
 
KEYWORDS
TOPICS
ABSTRACT
With the conclusion of World War I, subject to conditions of a newly formed Polish State, Łódź was a large, second as to size, city. However, it had to face shortages in infrastructure as well as economic and social problems stemming from wartime damage to its industry. Over the initial years of the twenty–year interwar period the city had at its disposal a staff of construction engineers that was small and insuffi cient. It was supplemented over successive years by architects educated at foreign universities.

The subject of the paper is the description of the development of the Łódź architectural community during the twenty interwar years and the impact of the Faculty of Architecture of the Warsaw University of Technology on the professional community of the city and its architectural landscape. The architecture of Łódź of the discussed period has been the subject of research and publications. However, the sheer magnitude of Łódź’s archival resources means they continue to be unexplored and undescribed.

The work is the outcome of conducted bibliographic research and archival queries relating to the biographies of selected architects and their creativity. The subject of research was current literature on the topic, press from the discussed period, and archival documentation accumulated by local government and state institutions as well as in the private family collections of the discussed designers.

It is the process of transformation of the Łódź architectural community, the impact of a young generation of designers on institutional structures and the architectural landscape of the city that are subject to analysis. Special attention was devoted to confl icts of generational and worldview character, the infl uence of external conceptual models on local design practices, and the importance of architectural competitions. What is presented is the dynamics of the development of the architectural community and the process of the coming onto the professional stage of a group of designers whose education took place in the reality of an independent Polish state. The article makes an eff ort to order information regarding the architectural community whose members, in spite of no spectacular nationwide careers, had an impact on the picture of the city and its architectural identity.
REFERENCES (58)
1.
Album Młodej Architektury, 1930.
 
2.
„Architektura”, 1950, nr 12.
 
3.
„Architektura i Budownictwo”, 1927, nr 3.
 
4.
„Architektura i Budownictwo”, 1928, nr 4.
 
5.
„Architektura i Budownictwo”, 1930, nr 1/2.
 
6.
„Architektura i Budownictwo”, 1934, nr 6.
 
7.
„Architektura i Budownictwo”, 1938, nr 4/5.
 
8.
„Architektura i Budownictwo”, 1938, nr 7.
 
9.
„Biuletyn Przetargowy”, roczniki 1936–1939.
 
10.
Brodzka Justyna, Wiesław Lisowski, Łódź 2008.
 
11.
„Dom osiedle mieszkanie”, 1931, nr 3.
 
12.
„Dom osiedle mieszkanie”, 1931, nr 6.
 
13.
Domińczak Michał, „Faszyści” i „żydo-demokraci”. Walka o wpływy w Stowarzyszeniu Architektów Polskich w latach 1937–1939, „Glaukopis”, 2024, nr 41, s. 21–79.
 
14.
Dudkowski Michał, W stronę modernizmu. Architekt Romuald Miller, Warszawa 2024.
 
15.
„Gazeta Lwowska”, 1937, nr 42.
 
16.
Ginsbert Adam, Łódź, studium monograficzne, Łódź 1962.
 
17.
Hirszfeld Ludwik, Historia jednego życia, Kraków 2011.
 
18.
Janowska Anita Halina, Krzyżówka, Warszawa 2010.
 
19.
Kalendarz informator na województwo łódzkie na rok 1922, Łódź 1922.
 
20.
Kalendarz informator na województwo łódzkie na rok 1923, Łódź 1923.
 
21.
Kalendarz techniczno-budowlany 1928, Warszawa 1928.
 
22.
Kalendarz techniczno-budowlany 1929–1930, Warszawa 1928.
 
23.
Kalendarz techniczno-budowlany 1930-1931, Warszawa 1930.
 
24.
„Komunikat SARP”, 1936, nr 11.
 
25.
„Komunikat SARP”, 1937, nr 3.
 
26.
„Komunikat SARP”,1937, nr 6/7.
 
27.
„Komunikat SARP”, 1938, nr 4/5.
 
28.
„Komunikat SARP”, 1938, nr 6.
 
29.
„Komunikat SARP”, 1938, nr 7/8/9.
 
30.
„Komunikat SARP” , 1939, nr 7.
 
31.
Konstantynów Dariusz, Żydzi i architektura (z perspektywy polskiego nacjonalizmu lat trzydziestych XX wieku), „Kwartalnik Historii Żydów”, 2009, nr 4, s. 411–425.
 
32.
Koszewska Joanna, Mika Grzegorz, Ilustrowany atlas architektury północnego Mokotowa, Warszawa 2017.
 
33.
Król Joanna, „Podczas wojny przebywał w łódzkim getcie”. Portret architekta Ignacego Gutmana, „Zagłada Żydów. Studia i Materiały”, 2020, nr 16, s. 324–340.
 
34.
Księga adresowa miasta Łodzi (…) 1937–1939, Łódź 1937.
 
35.
Łapa Małgorzata, Od „miasta analfabetów” do edukacyjnego wzorca, [w:] Łódź, historia miasta poprzez wieki, tom 3, 1914–1945, red. P. Waingartner, Łódź 2024, s. 82–90.
 
36.
Łoza Stanisław, Architekci i budowniczowie w Polsce, Warszawa 1954.
 
37.
Malinowski Jerzy, Painting and sculpture by Polish Jews, in the 19th and 20th centuries (to 1939), Warszawa-Toruń 2017.
 
38.
„Mały Dziennik”, 1939, nr 229.
 
39.
Mały rocznik statystyczny 1939, Warszawa 1939.
 
40.
Marzyński Stanisław, Koło, Stowarzyszenie i Towarzystwo, [w:] Fragmenty stuletniej historii 1899-1999, relacje, wspomnienia, refleksje w stulecie organizacji warszawskich architektów, Warszawa 2001, s. 61–66.
 
41.
Minorski Jan, Społeczne i gospodarcze tło działalności środowiska architektonicznego 1918–1939, [w:] Fragmenty stuletniej historii 1899–1999, ludzie, fakty, wydarzenia w stulecie organizacji warszawskich architektów, Warszawa 2001, s. 63–88.
 
42.
Olenderek Joanna, Łódzki modernizm i inne nurty przedwojennego budownictwa, tom 1, Obiekty użyteczności publicznej, Łódź 2012.
 
43.
Olenderek Joanna, Łódzki modernizm i inne nurty przedwojennego budownictwa, tom II, Osiedla i obiekty mieszkalne, Łódź 2012.
 
44.
Olenderek Joanna, Proces kształtowania przestrzeni w Łodzi II Rzeczpospolitej a awans administracyjny miasta, Łódź 2004.
 
45.
Pardała Wojciech, Adolf Goldberg – pod(łódzki) (nie)znany architekt i (nie)znany urbanista, [w:] Łódź u like 2015/2016, 7/8, Ogólnopolskie seminarium naukowe studentów architektury: zobaczyć, dotknąć, doświadczyć, przeżyć, opowiedzieć, red. K. Błaszczyk, T. Kroc, W. Witkowski, Łódź 2017, s. 239–247.
 
46.
Getka-Kenig Mikołaj, Plan londyński. Niezrealizowana wizja odbudowy Warszawy (1945–1946), Warszawa 2021.
 
47.
Przybylski Aleksander, Abisynia osiedle na poznańskim Grunwaldzie, Poznań 2017.
 
48.
Rytel Grzegorz, Lucjan Korngold Warszawa-Sao Paulo 1897–1963, Warszawa 2014.
 
49.
Stefański Krzysztof, Henryk Hirszenberg (1885–1955) i środowisko żydowskich architektów Łodzi, Łódź 2021.
 
50.
Stefański Krzysztof, Ludzie, którzy zbudowali Łódź leksykon architektów i budowniczych miasta, Łódź 2009.
 
51.
Stefański Krzysztof, Ciarkowski Błażej, Modernizm w architekturze Łodzi XX wieku, Łódź 2018.
 
52.
Strzałkowski Jacek, Architekci i budowniczowie w Łodzi do 1944 roku, Łódź 1997.
 
53.
Sumorok Aleksandra, Architektura i urbanistyka Łodzi okresu realizmu socjalistycznego, Warszawa 2010.
 
54.
Sztuka Aleksandra, Radiostacja: nowa dzielnica mieszkaniowa modernistycznej Łodzi, „TECHNE/TEXNH. Pismo łódzkich historyków sztuki”, 2013, nr 1, s. 27–44.
 
55.
Szymański Marcin, Polityka gospodarcza miasta i przedsiębiorstwa miejskie, [w:] Łódź, historia miasta poprzez wieki, tom 3, 1914–1945, red. P. Waingartner, Łódź 2024, s. 251–263.
 
56.
Walczak Wojciech, Łódzkie konkursy architektoniczne w latach 1918-1939, [w:] Sztuka łódzka, materiały sesji naukowej oddziału łódzkiego Stowarzyszenia Historyków Sztuki Warszawa-Łódź 1977, s. 99–104.
 
57.
Wiśniewski Mirosław, Wpływ planowania przestrzennego na rozwój strefy zurbanizowanej Łodzi w okresie powojennym, Łódź 2012.
 
58.
Wspomnienia byłych studentów Politechniki Warszawskiej z pierwszych lat jej istnienia (1898–1905), Warszawa 1955.
 
eISSN:2956-591X
ISSN:2657-5795
Journals System - logo
Scroll to top